Werkstress verminderen: tips en handvatten voor werkgevers

Voor u als werkgever of leidinggevende is stress een belangrijk signaal om actie te ondernemen. Toch blijkt dit in de praktijk een uitdaging waar veel werkgevers tegenaan lopen. Voor veel werkgevers is werkstress een moeilijk te vatten onderwerp. Werkstress raakt aan emoties en speelt op verschillende niveaus, waardoor het voor u als werkgever soms lastig te doorgronden is waar uw invloed het grootst is. Daarom deelt Carine Coehoorn, coach bij Perspectief en auteur van het boek 'Burn-out is als failliet gaan', in deze blog concrete handvatten waarmee u werkstress bij uw medewerkers kunt herkennen én verminderen.

Belangrijkste inzichten

• Impact: 35% van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door werkstress; chronische stress leidt tot een 'overlevingsmodus' en verminderde betrokkenheid.
• Herkenning: Let op signalen zoals veelvuldig klagen over taken, stroeve samenwerking, of gedragsveranderingen zoals apathie of prikkelbaarheid.
• Bespreken: Maak stress bespreekbaar met concrete voorbeelden, maar wees voorzichtig bij gevoelige thema's zoals pestgedrag.
• Preventie: Zorg voor goede randvoorwaarden (tijd/capaciteit), bied sociale steun en geef als leidinggevende het goede voorbeeld.

Wat is de impact van werkstress op uw team?

"Stress kan op de korte termijn juist energie geven en prestaties verbeteren. Maar wanneer stress chronisch wordt, verandert dat beeld compleet: medewerkers komen in een overlevingsmodus terecht.", vertelt Carine. "Ze richten zich vooral op overleven, waardoor de verbinding met hun werk en collega's langzaam verdwijnt. Ook raken ze sneller uitgeput of zelfs burn-out. Ze hebben geen energie om na werktijd iets te doen en ook het werken zelf kost meer moeite. Deze uitputting brengt negatieve energie met zich mee waardoor medewerkers geprikkelder of juist apathischer reageren."

Hoe herkent u werkstress?

Er zijn verschillende signalen van stress van werk die u bij uw medewerkers kan herkennen:

• Taakgerelateerd: Veel geklaag over te veel of te moeilijke taken en slecht werkende systemen.
• Sociaal: Klagen over collega's (verlies van verbinding) of het niet meer uitpraten van conflicten.
• Gedrag: Negatieve energie die zich kan uiten in pestgedrag, discriminatie of seksuele intimidatie.

Deze signalen zijn echter slechts het topje van de ijsberg. Om werkstress structureel aan te pakken, is het belangrijk om dieper te kijken: welke onderliggende dynamieken in uw organisatie dragen bij aan deze stress? Denk aan werkorganisatie, cultuur en leiderschapsstijl. Door deze fundamenten te versterken, pakt u werkstress bij de bron aan.

Hoe maakt u werkstress bespreekbaar?

“Herkent u één of meerdere van deze signalen in uw team? Dan is het waardevol om hier het gesprek over aan te gaan. Sommige signalen vraagt om extra zorgvuldigheid. Bij pestgedrag, discriminatie of seksuele intimidatie moet u voorzichtig zijn. U wilt natuurlijk voorkomen dat de situatie voor betrokkenen verergert. Kies daarom voor een algemene aanpak en vermijd concrete voorbeelden die naar individuen kunnen verwijzen."

Als werkgever heeft u ook een wettelijke zorgplicht: volgens de Arbowet bent u verplicht om psychosociale arbeidsbelasting, waaronder werkstress, te inventariseren en aan te pakken. Door proactief met werkstress aan de slag te gaan, voldoet u niet alleen aan uw zorgplicht, maar voorkomt u ook langdurig verzuim en de bijbehorende Poortwachterverplichtingen.

Hoe voorkomt u te veel werkstress?

Het voorkomen van een teveel aan werkstress rust op drie belangrijke pijlers:

1. Goede randvoorwaarden: Zorg dat taken haalbaar zijn binnen de beschikbare tijd, capaciteit en vaardigheden.
2. Sociale steun: Bied een luisterend oor, neem rechtvaardige beslissingen en wees consistent in uw leidinggeven.
3. Voorbeeldfunctie: Werk zelf niet over en verstuur geen e-mails in de avonduren om de rustruimte van medewerkers te bewaken.

Belangrijk om te beseffen: werkstress is niet alleen een individueel thema. Er bestaat een sterke wisselwerking tussen de vitaliteit van uw medewerkers en die van uw organisatie als geheel. Wanneer medewerkers stress ervaren, beïnvloedt dit de energie en prestaties van het hele team. Omgekeerd kunnen organisatiedynamieken zoals cultuur en werkdruk de stressbeleving van individuele medewerkers versterken. Door op beide niveaus te werken, creëert u duurzame verbetering.

Verder aan de slag met werkstress op de werkvloer

Bij Perspectief geven we verschillende trainingen op het gebied van een vitale werkvloer. Neem bijvoorbeeld deel aan onze training 'Herkennen van stresssignalen (en wat te doen)'. Het doel van deze training is om u praktische handvaten te geven zodat u stress bij uw medewerkers kunt herkennen en weet wat u kunt doen.

Gratis webinar over burn-out op de werkvloer

Perspectief organiseerde eerder een webinar over het thema burn-out. Tijdens dit webinar richten wij ons in het speciaal op leidinggevenden die te maken hebben met een (dreigende) burn-out in hun team. Hierbij geeft Dr. ir. Carine Coehoorn inzicht in hoe een burn-out ontstaat, geeft zij praktische tips om een burn-out te voorkomen en daarnaast schuift een leidinggevende aan die vertelt over zijn ervaring.

Meer blogs over werkstress

Naast deze webinar schreven we ook meerdere blogs over het thema stress. Bijvoorbeeld:  effecten van financiële stress. Verder gaven we 10 tips tegen werkstress en blijkt water drinken ook goed tegen stress! Ook onderzochten we hoe millennials omgaan met stress.